از کیان ایران تا بقیه

۰

به گزارش میثاق نیوز

از طوفان تا کیان؛ پرندههای انتحاری ایران را بیشتر بشناسید

یکی از مأموریتهای محوله به پهپادها به عنوان پرندههای هدایت پذیر از دور، از گذشته تا امروز مأموریت انتحاری بوده است. در این مأموریت پهپاد برای اجرای عملیات رزمی به صورت انتحاری طراحی شده و با ابعاد کوچک -ضمن پرتاب ساده از نقاط مختلف- بدون شناسایی شدن توسط دشمن به آن نزدیک شده و با سرعت بالای خود، امکان واکنش برای دشمن را بسیار دشوار میسازد.

ابعاد کوچک و سطح مقطع راداری ناچیز این پرندهها و همچنین امکان احتمالی خاموش کردن موتور در نزدیکی هدف این مزیت را بوجود میآورد که که تا لحظات پایانی اصابت، دشمن از وجود آن مطلع نشود.

از سوی دیگر، پس از چندین حمله از این نوع پهپادها دشمن همواره باید در اضطراب وجود این هواپیما در فضای اطراف خود باشد و اساساً بخشی از توان دشمن معطوف به تلاش برای آگاهی از پرواز این پرنده با مشاهده هر شیء در حال پرواز در نزدیکی خود میشود.

پهپاد کوچک «سوئیچ بلید» ساخت آمریکا و پهپاد «هاروپ» ساخت رژیم صهیونیستی دو نمونه از انواع پهپادهای انتحاری با قابلیت ثانویه شناسایی و ارسال تصاویر هستند. سوئیچ بلید با ابعاد کوچک و سرجنگی به اندازه یک نارنجک ۴۰ میلیمتری قابلیت ذخیره در کوله یک سرباز و شروع اجرای مأموریت از هر نقطهای را داشته و هاروپ با ابعاد بزرگ به تعداد بالا در پرتابگرهای جعبهای روی یک کامیون حمل میشود.

تأثیرگذاری استفاده از پهپادها در عملیاتهای تهاجمی انتحاری در دفاع ارتش و کمیتههای مردمی یمن علیه اعتلاف کشورهای متجاوز عربستان و امارات متحده عربی و … به این کشور نیز به خوبی اثبات شده است.

در ایران نیز انواع مختلفی از پهپادهای انتحاری با موتورهای ملخی و سرعت پائین و موتورهای جت که قابلیت رسیدن به سرعتهای بالا را دارند ساخته شده و در اختیار نیروهای مسلح قرار گرفته است که در این گزارش به معرفی برخی از آنها خواهیم پرداخت.

* پهپاد طوفان/چمران ۲

«طوفان» نوعی از پهپادهای ایرانی است که برای یافتن و انهدام دشمن با استفاده از جستجوگر اپتیکی ساخته شده است. این پهپاد که از آن با نام «چمران ۲» نیز یاد شده، با استفاده از مواد جاذب امواج رادار و سبک ساخته شده و سطح مقطع راداری آن بسیار پایین است. دوربین جلونگر که در دماغه این هواپیما قرار دارد تا آخرین لحظه تصاویر را به صورت بیدرنگ ارسال میکند تا کار هدفگیری به انجام برسد.

پهپاد طوفان

بیشینه سرعت طوفان ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت، شعاع پروازی ۱۰۰ کیلومتر، سقف پرواز ۱۴۰۰۰ پا (معادل ۴۲۶۷ متر) و مداومت پروازی آن ۱-۲ ساعت عنوان شده است. برد ۱۰۰ کیلومتری طوفان ارزش عملیاتی قابل قبولی برای آن ایجاد کرده و با مداومت پروازی خود زمان کافی برای جستجوی هدف و حمله به آن را فراهم میکند.

البته در صورت استفاده از هدایت و ناوبری مستقل از ایستگاه زمینی، پهپاد طوفان با توجه به مداومت پروازی و فرض سرعت پیمایشی حداقل ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت میتواند به برد ۲۰۰ تا ۴۰۰ کیلومتری دست یابد.

پیکربندی این پهپاد تا حدودی نامتعارف بوده و طرحی بین پهپادهای بال دلتایی و بال پرنده را تداعی میکند ضمن آنکه یک موتور ملخی درونسوز که در انتهای بدنه نصب شده نیروی حرکتی طوفان را فراهم کرده است. چند سطح عمودی در نوک بال و میانه بدنه نیز کار پایدارسازی آن را بر عهده دارند.

طوفان در حال فرود

تاکنون دو نمونه از این هواپیما نمایش داده شده است. سازوکار (مکانیزم) پرتاب طوفان از نوع JATO بوده و در صورت نیاز به فرود این هواپیما به روش فرود آرام روی زمین بازیابی میشود. با این شیوه، پرتاب این پهپادهای کوچک در نزدیکی خطوط مقدم نبرد و یا در فضای جنگ شهری به عنوان یک راه حل فوری و واکنش سریع برای انهدام یک هدف مهم تلقی میشود.

پهپاد چمران ۲ (طوفان)

* رعد/رعد ۸۵

این پهپادها نمونهای از پهپاد هدف تمرینی «صاعقه» هستند که با مجهز شدن به سرجنگی ۱۰ کیلوگرمی برای عملیات انتحاری با برد ۱۰۰ کیلومتر و توانایی ارسال تصاویر تا برخورد به هدف آماده شده اند. به این ترتیب کاربر ضمن دریافت اطلاعات از آخرین وضعیت هدف، امکان افزایش دقت در اصابت را با خطای کمتر از یک متر دارد و همچنین در صورت نیاز میتواند با رؤیت هدف مهمتری از طریق تصاویر، به انتخاب آن هدف اقدام کند. البته پهپاد صاعقه در دو نوع ۱ و ۲ با مشخصات تا حدودی متفاوت ساخته شده است.

«صاعقه-۱» هواپیمای بدون سرنشینی از نوع بال دلتا با ضریب منظری متوسط رو به پایین است که توسط متخصصان داخلی طراحی و به صورت انبوه تولید شده و در اختیار نیروهای مسلح قرار گرفته است. صاعقه جزو سریعترین پهپادهای موتور ملخی ایرانی است که همین عامل سرعت بالا آن را به ابزار مناسبی برای تمرین ادوات توپخانهای تبدیل نموده است.

همچنین از نظر قابلیت مانور نیز در زمره پهپادهایی با چابکی بالا قرار میگیرد. به خصوص با توجه به پیکربندی بال دلتایی و عدم وجود سطح متعادل کننده به نظر میرسد این پرنده با ناپایداری ذاتی یا پایداری کم طراحی شده باشد که این ویژگی باعث چابکی پرنده در پاسخ به فرامین داده شده میگردد.

صاعقه آماده پرتاب

این هواپیمای بدون سرنشین توسط پرتابگر JATO پرتاب میشود. این پرتابگر که توسط کارشناسان داخلی طراحی و ساخته شده است این امکان را فراهم میآورد تا هواپیما بدون نیاز به باند پروازی بتواند سرعت اولیه لازم جهت پرواز را بدست آورد.

در این پرتابگر از نیروی راکت با سوخت جامد استفاده شده است. به کمک این پرتابگر، امکان پرتاب هواپیما در هر شرایط و موقعیت وجود دارد و به راحتی میتوان از روی عرشه ناو، خودروی سبک، مناطق کوهستانی و حتی از ورودی پناهگاهها و تونلها هواپیما را به پرواز درآورد.

صاعقه-۱ در آموزش عملیات پدافند هوایی به عنوان هدف برای سامانههای دفاع هوایی غیر راداری و همچنین فریب دشمن در صحنه نبرد استفاده میشود. اجرای مانور در صاعقه-۱ از طریق یک دستگاه رادیو کنترل با سامانه ردیاب اپتیکی به وسیله خلبان و تأمین پایداری پرواز آن به وسیله یک سامانه پایداری خودکار صورت میگیرد.

این پرنده با توجه به سبکی و شکل آیرودینامیکی مناسب و بهره گیری از فناوری مواد مرکب سبک وزن در سازه با سرعتی بالا توانایی اجرای انواع مانورهای پروازی را دارد. بازیابی این هواپیما معمولاً توسط چتر صورت میگیرد و در شرایط اضطراری میتواند به آرامی توسط خلبان در باند فرود آید.

پهپاد صاعقه-۲

بیشینه سرعت صاعقه-۱ برابر ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت، شعاع پرواز ۱۰ کیلومتر، سقف پرواز ۱۱ هزار پا (حدود ۳۳۰۰ متر) و مداومت پرواز آن حدود ۶۰ دقیقه است.

«صاعقه-۲» نیز بر اساس نمونه اول با جنس بدنه از مواد مرکب بوده و کاربرد آن علاوه بر هدف پرنده به منظور آموزش و تمرین پرسنل پدافند موشکی و راداری، فریب دشمن در صحنه نبرد نیز میتواند باشد.

صاعقه-۲ با داشتن خط انتقال داده متشکل از تجهیزات الکترونیکی و مخابراتی هواپیما و ایستگاه کنترل زمینی قابل حمل و سبک مجهز به رایانههای مناسب میتواند در ارتفاع ۱۰ تا ۱۲ هزار پایی (۳۰۰۰ تا ۳۶۰۰ متری) پرواز کند. طول این نمونه ۲.۸۱ متر، دهانه بال ۲.۶۰ متر، بیشینه جرم پرتاب ۶۰ کیلوگرم، بیشینه سرعت ۲۳۰ تا ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت و مداومت پرواز آن ۴۵ تا ۶۰ دقیقه و برد ۵۰ کیلومتر است.

ایستگاه کنترل زمینی این پرنده به عنوان سامانه ارسال اطلاعات و فرامین مورد نیاز جهت هدایت و کنترل پرنده که به وسیله خلبان اعمال میگردد توانایی برقراری ارتباط uplink و downlink، دریافت اطلاعات پروازی، ذخیره سازی و نمایش اطلاعات دریافت شده را دارد.

صاعقه-۲ پس از طی مسیر برنامه ریزی شده به صورت خودکار با تغییر مسیر به مبدأ پرواز خود و یا هر نقطه از پیش تعیین شده بازمیگردد. بازیافت این هواپیما نیز همانند صاعقه-۱ صورت میگیرد.

هدایت و کنترل این هواپیما به دو صورت نیمه خودکار یعنی با اعمال فرامین کاربر به صورت رادیویی با توجه به دریافت اطلاعات پروازی هواپیما و مأموریت تعیین شده هدایت میشود. در حالت تمام خودکار، مختصات نقاط مسیر پرواز و ارتفاع از سطح دریا توسط کاربر از طریق ایستگاه زمینی پیش از پرواز در حافظه تجهیزات الکترونیکی پرنده ذخیره میشود. هواپیما پس از پرواز و قرار گرفتن در حالت مأموریت توسط خلبان با استفاده از GPS و ارتفاع سنج، خود را در مسیر از پیش تعیین شده قرار میدهد.